utwory:
Ireneusz Iredyński, Wizyta, reż. Zbigniew Rebzda, 1980
Stephen Frears, Wykonać wyrok, 1984
Kiedy Z.Rebzda stworzył "Wizytę" I. Iredyński miał jeszcze żyć 5 lat. "Wykonać wyrok" powstało 6 lat przed "Chłopcami z ferajny" Scorsese i 8 lat przed "Wściekłymi psami" Tarantino. Przekaz Iredyńskiego dobrze się zestawia z jego śmiercią gdyż dopełnia ona jego opowieść o człowieku nowoczesnym, racjonalnym, wrażliwym, towarzyskim, który okazuje się zwierzęciem zaszytym w ludzkiej skórze. Po to by przeżyć zwierz się łasi, gryzie aby w końcu nie przeżyć. Bohater "Wizyty" potrzebował ludzi żeby zaistnieć. Liczne grono znajomych pozwoliło się utrzymać młodemu pisarzowi nie z pracy z PRL-owskim zakładzie, ale z pisania, bycia literatem. Wianuszek znajomych niczym Stalin, który łaskawie pozwala Bułhakowowi pożyć sobie jako twórca. Alkohol przeistacza biesiadników z ludzi kultury w ludzi rynsztoka. Bohater opowieści już jako jednostka chora, niezdolna do czynu twórczego przetrwa, ale dzięki żonie, która będzie go broniła zarówno przed nim samym jak i towarzystwem. Stalin z liczby mnogiej przepotwarzył się w liczbę pojedynczą. Stalina się nienawidzi i całuje w rękę. Bohater dalej jest zwierzęciem, ale skórka ludzka kusa. Ireneusz Iredyński dobrze pasuje do dzisiejszego teatru mocnego realizmu.
Z kolei gangsterski film Fearsa jest bardzo łagodną wersją dzieł Scorsese i Tarantino. Zamiast zaskakiwać brutalnością i dynamiką zdarzeń zaskakuje poetyckością postaci. Zabójca strzela tak jakby nie miał zamiaru zabić, ofiara zamiast uciekać i walczyć o przetrwanie poddaje się śmierci najlepiej jak potrafi. Przygotowuje się do tego studiując przez 10 lat literaturę podejmującą ostateczny temat. Staje się mentorem i autorytetem dla swoich oprawców. To dzięki naukom gangstera filozofa jedna z ofiar - kobieta - przeżyje, a płatny zabójca nie.
W pracy twórczej od Iredyńskiego i Frearsa można nauczyć się żonglerki faktami, tymi zasłyszanymi i z własnego życia, mieszać fakty z fikcją, umiejętnie zestawiać ze sobą postacie.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz